Η ΤΕΤΡΑΓΩΝΗ ΠΟΛΗ

Η τετράγωνη πόλη, σε ένα ποίημα του Ντε Κίρικο... Είναι η πόλη όπου «βασιλεύει ο στοχασμός» ή κάτι άλλο, ανέκφραστο, που κάποιες φορές πυκνώνει και γίνεται απτό, όπως εδώ, ανάμεσα σε άλλες εικόνες ενός ζωντανού ονείρου.

ΜΙΑ ΝΥΧΤΑ (UNE NUIT)

Χτες τη νύχτα ο άνεμος φύσαγε τόσο δυνατά

που έλεγα πως θάρριχτε χάμω

τα χαρτονένια βράχια.

Κι’όλη την ώρα μεσ’στα σκοτάδια τα ηλεκτρικά

φώτα

Εκαίγανε ωσάν καρδιές.

Απάνω στον τρίτο μου ύπνο ξύπνησα κοντά σε

μια λίμνη

Όπου έρχονταν και χύνονταν τα νερά δυο ποταμών.

Γύρω στο τραπέζι οι γυναίκες διαβάζανε.

Κι’ ο καλόγερος σιωπούσε χωμένος στη σκιά.

Αργά πέρασα το γιοφύρι και στον πάτο των

σκοτεινών νερών

Είδα να περνούν αργά μεγάλα μαύρα ψάρια.

Ξαφνικά βρέθηκα μέσα σε μια πόλη μεγάλη

και τετράγωνη.

Όλα τα παράθυρα είτανε κλειστά, παντού βασίλευε

σιωπή.

Παντού βασίλευε στοχασμός.

Κι’ ο καλόγερος ξαναπέρασε από πλάγι μου.

Ανάμεσα απ’ τις τρύπες του σάπιου ράσου του

είδα την καλλονή του σώματός του: χλωμό και

άσπρο σαν ένα άγαλμα του έρωτα.

Σαν εξύπνησα η ευτυχία κοιμόνταν ακόμη

κοντά μου.

1911-1913

Giorgio de Chirico

Μετάφραση: Νίκος Εγγονόπουλος

Η λέξη, τ.179

ΣΕ ΧΡΟΝΟ μεταμορφωμένο - 1

Μήδεια του Ευρυπίδη σε σκηνοθεσία Υukio Ninagawa

ΣΕ ΧΡΟΝΟ μεταμορφωμένο - 2

Romeo Castellucci – IO PENSO, εγκατάσταση (2010)

ΣΕ ΧΡΟΝΟ μεταμορφωμένο - 3

Sankai Juku – KAGEMI - Beyond the Metaphors of Mirrors (2000)

ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ, ΤΟ ΧΡΥΣΟ ΚΛΕΙΔΙ

Μάνος Χατζιδάκις και Μωρίς Μπεζάρ

Η Μεσόγειος είναι το χρυσό κλειδί, λέει ο Μάνος Χατζιδάκις, χρησιμοποιώντας την ερμητική αυτή έκφραση. Η Μεσόγειος είναι το χρυσό κλειδί που έχουμε πάψει να αναζητούμε...

Σε ένα άλλο σημείο της συνέντευξης (μέρος 4), ο Μπεζάρ μας υπενθυμίζει, από τη δική του οπτική γωνία, κάτι που τείνει να ξεχαστεί. Κάτι που οι περισσότεροι απ' όσους γεννήθηκαν σε αυτόν τον τόπο νομίζουν, ή έχουν πειστεί να νομίζουν, ότι συμφέρει να ξεχαστεί. Και αυτό είναι ότι η Ελλάδα είναι, όπως λέει ο Μπεζάρ, μια πολύ κρυφή χώρα...

(«...Είναι μια χώρα εκπλήξεων. Νομίζουμε ότι είναι αυτό και είναι κάτι άλλο ή κάτι άλλο ακόμη...Είναι μια χώρα πολύ ενδιαφέρουσα γιατί δεν μπορείς ποτέ να την κατακτήσεις»)

Στη συνέντευξη παρεμβάλονται σκηνές από τη χορογραφία του Μπεζάρ για τις Μπαλάντες της Οδού Αθηνάς  (ένα από τα σημαντικότερα, κατά τη γνώμη μου, έργα του Χατζιδάκι μαζί με τον Κύκλο του C.N.S., τον Ματωμένο Γάμο, τους Μύθους μιας Γυναίκας, τα Λειτουργικά, τα Παράλογα και τον Μεγάλο Ερωτικό).

Οι Μπαλάντες της Οδού Αθηνάς μιλούν για παλιές ιστορίες αυτής της πολύ κρυφής χώρας. Σήμερα, είμαι σχεδόν βέβαιος ότι, παρά την αποδοχή του έργου του Χατζιδάκι, οι περισσότεροι δεν καταλαβαίνουν καν σε τί αναφέρονται αυτά τα τραγούδια. Αυτό δεν είναι κάτι απαραίτητα αρνητικό, απλώς δείχνει την απόσταση που χωρίζει το παρόν από το πρόσφατο παρελθόν που, κάποιες νύχτες, πλανάται ακόμη στον αέρα της Αθήνας.

Δ.Τ.